Hoe geeft u best uw erfenis door aan uw kleinkinderen?

Heel wat mensen ontvangen de erfenis van hun ouders pas als ze zelf al op gevorderde leeftijd zijn. Misschien hebben ze die op dat moment financieel dan ook niet meer nodig omdat ze zelf al een voldoende groot vermogen hebben opgebouwd. Welke oplossingen zijn er dan?

In een dergelijk geval kan het interessant zijn dat een erfenis direct naar de volgende generatie gaat. De kleinkinderen zijn immers een pak jonger. Ze kunnen de middelen wellicht goed gebruiken voor de aankoop of de renovatie van een woning.

Dat overslaan van een generatie heet een generatiesprong.

Praktische problemen

Tot voor enkele jaren leverde die generatiesprong echter praktische problemen op. Bij een erfenis diende een vast deel ervan naar de kinderen te gaan, waarop die dan erfbelasting betaalden. Nadien konden die het ontvangen erfdeel op hun beurt dan doorschenken aan hun kinderen, eventueel met betaling van schenkbelasting. Dezelfde erfenis werd dus tweemaal belast vooraleer ze in handen van de kleinkinderen kwam.

Dit kon alleen worden vermeden via een trucje. De kinderen konden hun deel van de erfenis van hun ouders verwerpen en dus niet aanvaarden. Zo kwam de volgende generatie met de kleinkinderen aan zet en moest er dus maar eenmaal belastingen op betaald worden.

Deze piste had echter ook nadelen: het verwerpen van de erfenis kon alleen in zijn geheel, niet gedeeltelijk. Het was dus alles of niets.

Oplossing

De Vlaamse overheid heeft de regelgeving intussen aangepast. Ze bouwde een fiscaal gunstig kader voor een doorgeefschenking. Daarbij aanvaarden de kinderen de erfenis van hun ouders en geven ze die binnen het jaar na het overlijden van de erflater via een notariële akte geheel of gedeeltelijk door aan hun kinderen, de kleinkinderen van de erflater dus.  In die akte moet hiernaar verwezen worden.

Bij die doorgeefschenking betalen de kinderen van de erflater nog de verschuldigde belasting op hun erfenis. Maar bij het doorschenken aan de (klein-)kinderen valt de schenkbelasting weg ten belope van de betaalde erfbelasting. Op die manier wordt de erfenis minder afgeroomd door de belastingdiensten. De vraag om dit zo te doen, moet dan wel opgenomen zijn in de akte.

Niet voor neefjes en nichtjes

Let wel: de doorgeefschenking geldt alleen in rechte lijn: dus enkel indien u erft van uw eigen ouder(s) en u die erfenis vervolgens doorschenkt aan uw eigen afstammelingen.  Een erfenis of schenking in de zijlijn beantwoordt hier niet aan.  

De doorgeefschenking moet ook slaan op dezelfde goederen. Zit in de erfenis een huis, dan moet het gaan om ditzelfde huis. Voor geld en waardepapieren volstaat een equivalent bedrag. Ten slotte mag de waarde van de doorgeschonken goederen niet hoger zijn dan de waarde van de erfenis.

Tarieven

In rechte lijn bedraagt de erfbelasting in Vlaanderen 3% op de ontvangen schijf tot 50.000 euro, 9% voor de schijf tussen 50.000 en 250.000 euro en 27% op de schijf boven 250.000 euro.  Deze schalen worden op het roerend en onroerend gedeelte van de erfenis apart toegepast.

De schenkbelasting voor roerende goederen bedraagt in rechte lijn 3%, ongeacht het bedrag. Voor onroerende goederen is dat 3% tot 150.000 euro, 9% tussen 150.000 euro en 250.000 euro, 18% tussen 250.000 euro en 450.000 euro en 27% boven 450.000 euro. Maar die kunnen bij een doorgeefschenking wegvallen.

Meest voordelige

De doorgeefschenking laat u dus toe om de belastingen op de erfenis te beperken, maar in sommige gevallen zal u toch beter af zijn met het verwerpen van de erfenis. Dat is het geval als u als erfgenaam de erfenis meteen aan meerdere kinderen wil doorgeven. Door de erfenis op te splitsen, komt u immers in lagere schijven van de erfbelasting terecht en kan de totale factuur lager zijn dan bij een combinatie met een doorgeefschenking.

De (groot-)ouder kan er ook aan denken om te schenken bij leven. In rechte lijn geniet hij dan van een vlak tarief van 3%.

In 2024 ontvingen in Vlaanderen 2.212 mensen een doorgeefschenking, goed voor een bedrag van 374 miljoen euro.

• Een euro per dag: wat kan dat opbrengen als je spaart en belegt?
• Rente e-depo stijgt in april tot 2,30%
• Nieuwe staatsbon op 1 jaar brengt 2% op