Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
TIP
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Volledig akkoord.vortex schreef: ↑1 juli 2019, 09:36 Bovenstaande quote laat uitschijnen dat niks van die reserves (gecreëerd geld) in de economie komen wat natuurlijk complete onzin is. Dat QE niet 100% efficiënt is ben ik mee akkoord maar er komen door QE wel degelijk grote hoeveelheden geld in omloop. Alleen al de rente daling die het veroorzaakt maakt dat iedereen die bv een huis koopt of bouwt meer kan lenen en dus meer geld spendeert. Hetzelfde geldt voor bedrijven, zij kunnen nu meer lenen dan bij hogere rentes. Zelfde verhaal voor overheden, al dat zo goed als gratis geld zet niet aan tot zuinigheid.
@ Ignition: het verbaast me dat je zo overtuigd bent dat QE en inflatie volledig los staan van elkaar. Door de rente te laten zakken probeert men de economie een boost te geven wat op haar beurt de inflatie zal aanzwengelen.
De enige (officiële) rol van een onafhankelijke centrale bank is om haar inflatiedoelstellingen te behalen. Waarom zou men inzetten op QE als dat geen rol speelt voor inflatie?
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Denk dat je een slecht voorbeeld neemt, voeding is in koopkracht uitgedrukt door de jaren eigenlijk alleen maar goedkoper geworden (vandaag heb je voor 1 uurloon meer eten dan vroeger). Niet voor niks heeft de landbouw het ondanks schaalvergroting moeilijk om rendabel te zijn. Huizen zijn in koopkracht uitgedrukt wel duurder geworden, de dalende rente afgelopen decennia zitten daar natuurlijk ook voor iets tussen.jvdc schreef: ↑1 juli 2019, 15:44
Dat brengt me bij een tweede punt: de sterke stijging van huizenprijzen is voor een groot deel ook perceptie. Een brood koop je elke dag dus prijsstijgingen zijn niet zo opvallend omdat dat in kleine beetjes gebeurt. De prijs bij aankoop van een huis vergelijk je met de prijs die je ouders betaalden maar daar zit natuurlijk wel zo'n 30 jaar verschil tussen. Als de prijs van je huis dus gewoon de inflatie (en dus loonindexeringen) volgt is het na 30 jaar dubbel zoveel waard in absolute cijfers terwijl het relatief bekeken even duur is gebleven. Als ook de kwaliteit ongeveer verdubbelt mag de prijs in absolute waarde al maal vier gaan om het relatief even duur te houden.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
In het eerste deel van mijn post schreef ik dan ook dat huizen (in België) misschien een uitzondering zijn.vortex schreef: ↑1 juli 2019, 16:30Denk dat je een slecht voorbeeld neemt, voeding is in koopkracht uitgedrukt door de jaren eigenlijk alleen maar goedkoper geworden (vandaag heb je voor 1 uurloon meer eten dan vroeger). Niet voor niks heeft de landbouw het ondanks schaalvergroting moeilijk om rendabel te zijn. Huizen zijn in koopkracht uitgedrukt wel duurder geworden, de dalende rente afgelopen decennia zitten daar natuurlijk ook voor iets tussen.jvdc schreef: ↑1 juli 2019, 15:44
Dat brengt me bij een tweede punt: de sterke stijging van huizenprijzen is voor een groot deel ook perceptie. Een brood koop je elke dag dus prijsstijgingen zijn niet zo opvallend omdat dat in kleine beetjes gebeurt. De prijs bij aankoop van een huis vergelijk je met de prijs die je ouders betaalden maar daar zit natuurlijk wel zo'n 30 jaar verschil tussen. Als de prijs van je huis dus gewoon de inflatie (en dus loonindexeringen) volgt is het na 30 jaar dubbel zoveel waard in absolute cijfers terwijl het relatief bekeken even duur is gebleven. Als ook de kwaliteit ongeveer verdubbelt mag de prijs in absolute waarde al maal vier gaan om het relatief even duur te houden.
Ik had het voorbeeld dan ook niet zelf gekozen máár wilde het toch in perspectief plaatsen omdat ik het voorbeeld van de huizenprijzen vaak hoor als 'bewijs' dat het vroeger beter was.
Merk, naast mijn vorige argumenten, nog op dat je grafiek van een 'overwaardering' spreekt. De prijzen stijgen dus niet noodzakelijk structureel sterker dan het inkomen. De grafiek vertoont eerder een hyperbool waarbij de trend op het einde terug wat lijkt te keren. Wie weet gaan de prijzen nu weer terug omlaag? (Natuurlijk is de generatie die tijdens de overwaardering een huis kocht daar vet mee).
Maar misschien belangrijker is dat we eens uitzoomen en verder kijken dan onze Belgische neus lang is? In de VS hebben de huizenprijzen de inflatie bijvoorbeeld nauwelijks verslagen sinds 1978.
(google bijvoorbeeld: 'Believe It or Not, Real Estate Affordability Hasn’t Changed in 40 Years' of 'Your Home is the Best Investment” – True or False?' om er maar twee te noemen.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Uiteraard, dat is ook de bedoeling van QE -> de rente verlagen zodat er meer geleend en geconsumeerd wordt.vortex schreef: ↑1 juli 2019, 09:36Bovenstaande quote laat uitschijnen dat niks van die reserves (gecreëerd geld) in de economie komen wat natuurlijk complete onzin is. Dat QE niet 100% efficiënt is ben ik mee akkoord maar er komen door QE wel degelijk grote hoeveelheden geld in omloop. Alleen al de rente daling die het veroorzaakt maakt dat iedereen die bv een huis koopt of bouwt meer kan lenen en dus meer geld spendeert. Hetzelfde geldt voor bedrijven, zij kunnen nu meer lenen dan bij hogere rentes. Zelfde verhaal voor overheden, al dat zo goed als gratis geld zet niet aan tot zuinigheid.ignition schreef: ↑30 juni 2019, 18:46
"2) Banks “lend reserves”.
This myth derives from the concept of the money multiplier, which we all learn in any basic econ course. It implies that banks who have $100 in reserves will then “multiply” this money 10X or whatever. This was a big cause of the many hyperinflation predictions back in 2009 after QE started and reserve balances at banks exploded due to the Fed’s balance sheet expansion. But banks don’t make lending decisions based on the quantity of reserves they hold. Banks lend to creditworthy customers who have demand for loans. If there’s no demand for loans it really doesn’t matter whether the bank wants to make loans. Not that it could “lend out” its reserve anyhow. Reserves are held in the interbank system. The only place reserves go is to other banks. In other words, reserves don’t leave the banking system so the entire concept of the money multiplier and banks “lending reserves” is misleading."
bron: https://www.pragcap.com/biggest-myths-in-economics/
Wat ik probeer te zeggen met die quote: de commerciële banken pakken die reserves niet om ze dan uit te lenen. Dat is helemaal niet nodig want banken kunnen geld creëren uit het niets wanneer een kredietwaardige ontlener langskomt. En de bank kan ook niet zomaar die reserves gebruiken om opnieuw obligaties te kopen.
Zucht... Dat zeg ik toch ook niet. Lees anders mijn posts nog eens.jvdc schreef: ↑1 juli 2019, 15:48Volledig akkoord.vortex schreef: ↑1 juli 2019, 09:36 Bovenstaande quote laat uitschijnen dat niks van die reserves (gecreëerd geld) in de economie komen wat natuurlijk complete onzin is. Dat QE niet 100% efficiënt is ben ik mee akkoord maar er komen door QE wel degelijk grote hoeveelheden geld in omloop. Alleen al de rente daling die het veroorzaakt maakt dat iedereen die bv een huis koopt of bouwt meer kan lenen en dus meer geld spendeert. Hetzelfde geldt voor bedrijven, zij kunnen nu meer lenen dan bij hogere rentes. Zelfde verhaal voor overheden, al dat zo goed als gratis geld zet niet aan tot zuinigheid.
@ Ignition: het verbaast me dat je zo overtuigd bent dat QE en inflatie volledig los staan van elkaar. Door de rente te laten zakken probeert men de economie een boost te geven wat op haar beurt de inflatie zal aanzwengelen.
De enige (officiële) rol van een onafhankelijke centrale bank is om haar inflatiedoelstellingen te behalen. Waarom zou men inzetten op QE als dat geen rol speelt voor inflatie?
Het enige dat ik wil zeggen is: centrale banken drukken met QE geen geld of "pompen" geen geld in de economie. Het enige dat ze doen is de rente verlagen in de hoop dat er meer geleend/geconsumeerd wordt en dat er meer geld wordt gestoken in risicovollere beleggingen zoals aandelen. Vandaar dat QE ook geen enorme inflatie heeft veroorzaakt.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Potato potato, en als banken die reserves gebruiken om leningen uit te geven met een dekkingsratio van 10% (?), wordt er geen gecreëerd geld in de markt gepompt zeker. Dat het niet de centrale banken zelf zijn die leningen verstrekken lijkt mij evident, dat QE er voor zorgt, al is het met banken als tussenstap, dat er gecreëerd geld in de economie gepompt wordt is eveneens evident.ignition schreef: ↑1 juli 2019, 18:35
Wat ik probeer te zeggen met die quote: de commerciële banken pakken die reserves niet om ze dan uit te lenen. Dat is helemaal niet nodig want banken kunnen geld creëren uit het niets wanneer een kredietwaardige ontlener langskomt. En de bank kan ook niet zomaar die reserves gebruiken om opnieuw obligaties te kopen.
En waarom zou de bank daar geen obligaties mee kunnen kopen? Een lening verstrekken aan bv België is gelijk aan het kopen van een staatsobligatie.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
vortex schreef: ↑1 juli 2019, 19:06Potato potato, en als banken die reserves gebruiken om leningen uit te geven met een dekkingsratio van 10% (?), wordt er geen gecreëerd geld in de markt gepompt zeker. Dat het niet de centrale banken zelf zijn die leningen verstrekken lijkt mij evident, dat QE er voor zorgt, al is het met banken als tussenstap, dat er gecreëerd geld in de economie gepompt wordt is eveneens evident.ignition schreef: ↑1 juli 2019, 18:35
Wat ik probeer te zeggen met die quote: de commerciële banken pakken die reserves niet om ze dan uit te lenen. Dat is helemaal niet nodig want banken kunnen geld creëren uit het niets wanneer een kredietwaardige ontlener langskomt. En de bank kan ook niet zomaar die reserves gebruiken om opnieuw obligaties te kopen.
We zijn hier precies in cirkeltjes aan het draaien... Zoals al gezegd (een paar keer), de bank heeft die reserves niet nodig om geld uit lenen en had, voordat QE werd uitgevoerd, een bedrag gelijk aan die reserves in de vorm van obligaties.
Omdat, zoals in de quote hierboven staat: "Not that it could “lend out” its reserve anyhow. Reserves are held in the interbank system. The only place reserves go is to other banks. In other words, reserves don’t leave the banking system so the entire concept of the money multiplier and banks “lending reserves” is misleading."
Denk je echt dat de FED of de ECB obligaties gaat kopen van banken om ze dan dat geld terug te geven en te zeggen: hier, koop hier maar wat obligaties mee.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Hoe meet je eigenlijk of huizen duurder worden ten opzichte van koopkracht?vortex schreef: ↑1 juli 2019, 16:30 Denk dat je een slecht voorbeeld neemt, voeding is in koopkracht uitgedrukt door de jaren eigenlijk alleen maar goedkoper geworden (vandaag heb je voor 1 uurloon meer eten dan vroeger). Niet voor niks heeft de landbouw het ondanks schaalvergroting moeilijk om rendabel te zijn. Huizen zijn in koopkracht uitgedrukt wel duurder geworden, de dalende rente afgelopen decennia zitten daar natuurlijk ook voor iets tussen.
Bij voeding is dat relatief eenvoudig. Een appel en een brood blijven een appel en een brood.
Bij woningen moet je echter proberen een opsplitsing te maken tussen enerzijds prijsstijgingen ten gevolge van hogere eisen (isolatie, domotica, CV, keukentoestellen,...) en anderzijds echte 'like for like' prijsstijgingen in verhouding tot koopkracht.
Voor elektronica weet ik dat een aantal economen hebben proberen modelleren hoeveel sneller de prijs van GSMs en computers zou gedaald zijn als de performantie-verwachtingen niet continu waren toegenomen. Voor woningen heb ik nooit iets gelijkaardig gezien. Lijkt me interessant (maar aartsmoeilijk).
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Bedoel je geen parabool ipv hyperbool? Bij een hyperbool zou het nooit weer naar omlaag gaanjvdc schreef: ↑1 juli 2019, 17:09 Merk, naast mijn vorige argumenten, nog op dat je grafiek van een 'overwaardering' spreekt. De prijzen stijgen dus niet noodzakelijk structureel sterker dan het inkomen. De grafiek vertoont eerder een hyperbool waarbij de trend op het einde terug wat lijkt te keren. Wie weet gaan de prijzen nu weer terug omlaag? (Natuurlijk is de generatie die tijdens de overwaardering een huis kocht daar vet mee).
Voor wat het waard is: ik zag vandaag achteraan in The Economist een poging van de datajournalisten daar om de verwachte evolutie van huizenprijzen in ontwikkelende landen over de komende jaren te modelleren. Ze trainden een random forest op een resem economische en sociale indicatoren. Bleek heel nauwkeurig te zijn in backtesting/crossvalidatie, maar dat is zoals steeds geen garantie voor de toekomst.
Volgens dat model liep van alle ontwikkelde landen enkel Italië een significant risico op dalende woningprijzen, voor alle andere landen werd een stijging voorspeld.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
In theorie zou QE uiteraard voor inflatie moeten zorgen. Feit is echter dat ondanks QE geen enkele ontwikkelde economie haar inflatiedoelstellingen significant overschrijdt. Japan en de Eurozone blijven er zelfs consequent onder.jvdc schreef: ↑1 juli 2019, 15:48
Volledig akkoord.
@ Ignition: het verbaast me dat je zo overtuigd bent dat QE en inflatie volledig los staan van elkaar. Door de rente te laten zakken probeert men de economie een boost te geven wat op haar beurt de inflatie zal aanzwengelen.
De enige (officiële) rol van een onafhankelijke centrale bank is om haar inflatiedoelstellingen te behalen. Waarom zou men inzetten op QE als dat geen rol speelt voor inflatie?
Ik herinner me dat de meeste economen die je in de media hoorde waarschuwden dat QE enorme inflatie zou veroorzaken (Krugman was een opvallende uitzondering). Die stemmen zijn ondertussen wijselijk gaan zwijgen.
Dat betekent dat ofwel QE veel minder effect heeft op inflatie dan gedacht, ofwel dat we zonder QE in aanhoudende deflatie zouden zijn geraakt. Daaruit kan je concluderen dat QE op zijn minst onschadelijk is, en waarschijnlijk zelfs veel economisch onheil heeft vermeden.
- stockzombie
- VIP member

- Berichten: 1078
- Lid geworden op: 05 sep 2015
- Contacteer:
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Als we u aandragen als opvolger van P. Praet stemmen ze in Frankrijk en Italië al zeker voor udw schreef: ↑1 juli 2019, 19:40In theorie zou QE uiteraard voor inflatie moeten zorgen. Feit is echter dat ondanks QE geen enkele ontwikkelde economie haar inflatiedoelstellingen significant overschrijdt. Japan en de Eurozone blijven er zelfs consequent onder.jvdc schreef: ↑1 juli 2019, 15:48
Volledig akkoord.
@ Ignition: het verbaast me dat je zo overtuigd bent dat QE en inflatie volledig los staan van elkaar. Door de rente te laten zakken probeert men de economie een boost te geven wat op haar beurt de inflatie zal aanzwengelen.
De enige (officiële) rol van een onafhankelijke centrale bank is om haar inflatiedoelstellingen te behalen. Waarom zou men inzetten op QE als dat geen rol speelt voor inflatie?
Ik herinner me dat de meeste economen die je in de media hoorde waarschuwden dat QE enorme inflatie zou veroorzaken (Krugman was een opvallende uitzondering). Die stemmen zijn ondertussen wijselijk gaan zwijgen.
Dat betekent dat ofwel QE veel minder effect heeft op inflatie dan gedacht, ofwel dat we zonder QE in aanhoudende deflatie zouden zijn geraakt. Daaruit kan je concluderen dat QE op zijn minst onschadelijk is, en waarschijnlijk zelfs veel economisch onheil heeft vermeden.
- stockzombie
- VIP member

- Berichten: 1078
- Lid geworden op: 05 sep 2015
- Contacteer:
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Ik wil niet helemaal off topic gaan maar hoe groot schatten jullie de kans dat MMT er komt? En wat is de beste strategie om hier pro-actief mee om te gaan? (Ik was Niet uitgenodigd op de laatste Bilderbergmeeting dus we proberen het hier maar
)
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Natuurlijk heeft een bank wel reserves nodig om leningen te kunnen uitgeven, sinds de financiële crisis zijn de vereiste reserves trouwens verhoogd. En die reserves kunnen geen schuldbriefjes zijn (wat obligaties in feite zijn), Juist daarom is QE gestart, banken verlossen van schuldbriefjes en liquiditeit verschaffen zodat banken meer leningen (gecreëerd geld) kunnen verstrekken zodat er meer geld in de economie komt.ignition schreef: ↑1 juli 2019, 19:24vortex schreef: ↑1 juli 2019, 19:06
Potato potato, en als banken die reserves gebruiken om leningen uit te geven met een dekkingsratio van 10% (?), wordt er geen gecreëerd geld in de markt gepompt zeker. Dat het niet de centrale banken zelf zijn die leningen verstrekken lijkt mij evident, dat QE er voor zorgt, al is het met banken als tussenstap, dat er gecreëerd geld in de economie gepompt wordt is eveneens evident.
We zijn hier precies in cirkeltjes aan het draaien... Zoals al gezegd (een paar keer), de bank heeft die reserves niet nodig om geld uit lenen en had, voordat QE werd uitgevoerd, een bedrag gelijk aan die reserves in de vorm van obligaties.
Het zijn niet de reserves die uitgeleend worden hé, de reserves dienen als een soort (verplichte)verzekering. En ja, een bank kan dankzij de reserves die ze door verkoop van obligaties aan de centrale bank verkrijgt geld creëren door leningen te verstrekken (is gelijk aan obligaties kopen).ignition schreef: ↑1 juli 2019, 19:24 Omdat, zoals in de quote hierboven staat: "Not that it could “lend out” its reserve anyhow. Reserves are held in the interbank system. The only place reserves go is to other banks. In other words, reserves don’t leave the banking system so the entire concept of the money multiplier and banks “lending reserves” is misleading."
Denk je echt dat de FED of de ECB obligaties gaat kopen van banken om ze dan dat geld terug te geven en te zeggen: hier, koop hier maar wat obligaties mee.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Ik neem aan dat men wel ergens een gemiddelde woning prijs en een gemiddeld inkomen kan berekenen. Of woningen nu duurder worden door strengere normen of meer luxe en of door duurdere grond en of door lagere rente en of door iets anders, is van weinig belang, uiteindelijk betaal je wat een woning vandaag kost. Trouwens onze voeding is ook veranderd tegenover 30 of 40 jaar geleden, vandaag komt ons eten van over gans de wereld terwijl we vroeger meer lokaal verbouwde dingen aten.dw schreef: ↑1 juli 2019, 19:31Hoe meet je eigenlijk of huizen duurder worden ten opzichte van koopkracht?vortex schreef: ↑1 juli 2019, 16:30 Denk dat je een slecht voorbeeld neemt, voeding is in koopkracht uitgedrukt door de jaren eigenlijk alleen maar goedkoper geworden (vandaag heb je voor 1 uurloon meer eten dan vroeger). Niet voor niks heeft de landbouw het ondanks schaalvergroting moeilijk om rendabel te zijn. Huizen zijn in koopkracht uitgedrukt wel duurder geworden, de dalende rente afgelopen decennia zitten daar natuurlijk ook voor iets tussen.
Bij voeding is dat relatief eenvoudig. Een appel en een brood blijven een appel en een brood.
Bij woningen moet je echter proberen een opsplitsing te maken tussen enerzijds prijsstijgingen ten gevolge van hogere eisen (isolatie, domotica, CV, keukentoestellen,...) en anderzijds echte 'like for like' prijsstijgingen in verhouding tot koopkracht.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Misschien moet je dit eens lezen: https://www.pragcap.com/your-textbooks- ... is-a-myth/. Misschien dat je het dan begrijpt (maar waarschijnlijk niet).vortex schreef: ↑1 juli 2019, 20:51Natuurlijk heeft een bank wel reserves nodig om leningen te kunnen uitgeven, sinds de financiële crisis zijn de vereiste reserves trouwens verhoogd. En die reserves kunnen geen schuldbriefjes zijn (wat obligaties in feite zijn), Juist daarom is QE gestart, banken verlossen van schuldbriefjes en liquiditeit verschaffen zodat banken meer leningen (gecreëerd geld) kunnen verstrekken zodat er meer geld in de economie komt.
Het zijn niet de reserves die uitgeleend worden hé, de reserves dienen als een soort (verplichte)verzekering. En ja, een bank kan dankzij de reserves die ze door verkoop van obligaties aan de centrale bank verkrijgt geld creëren door leningen te verstrekken (is gelijk aan obligaties kopen).ignition schreef: ↑1 juli 2019, 19:24 Omdat, zoals in de quote hierboven staat: "Not that it could “lend out” its reserve anyhow. Reserves are held in the interbank system. The only place reserves go is to other banks. In other words, reserves don’t leave the banking system so the entire concept of the money multiplier and banks “lending reserves” is misleading."
Denk je echt dat de FED of de ECB obligaties gaat kopen van banken om ze dan dat geld terug te geven en te zeggen: hier, koop hier maar wat obligaties mee.
En misschien dit ook: https://www.pragcap.com/the-basics-of-banking/
Uiteraard is een bank in de meeste landen verplicht om een bepaalde hoeveelheid reserves aan te houden. Maar de hoeveelheid reserves bepaalt niet hoeveel geld een bank uitleent. Het is eerder omgekeerd: de hoeveelheid geld die de bank uitleent, bepaalt de hoeveelheid reserves die de bank gaat aanhouden. Dat is ook logisch: een bank kan nog zoveel geld in reserve hebben, als er niemand is die je geld wilt ontlenen, ga je ook geen leningen kunnen uitschrijven.
In de US zijn de reserves gestegen van 20 billion $ in 2007 naar 1 trillion dollar $ in 2010. Denk je dat deze reserves enkel maar de minimum verplichte hoeveelheid bevatten? Uiteraard niet, deze reserves zijn vele hoger dan de minimum hoeveelheid die moet aangehouden worden.
Zoals ook in de 2de link staat:
"many people have assumed that various Fed policies in recent years (such as quantitative easing) would be inflationary or even hyperinflationary based on the flawed concept that an expansion of the monetary base (reserves) would lead directly to bank lending and higher inflation. Because banks are not reserve constrained, that is, they don’t lend their reserves or multiply their reserves, this doesn’t necessarily lead to more lending and will not result in the private sector’s being able to access more capital."
De money multiplier is een leugen.
Re: Buffett-barometer voorspelt weinig goeds voor aandelen
Goh, van weinig belang... Als je wilt opvolgen hoe koopkracht evolueert moet je op een of andere manier toch kunnen corrigeren voor een toename (of afname) in de kwaliteit van verbruikte goederen? Stel dat morgen geen enkele vrouw nog tevreden is met minder dan een Hermes-handtas. Zijn handtassen dan plots enorm in prijs gestegen?vortex schreef: ↑1 juli 2019, 21:09 Ik neem aan dat men wel ergens een gemiddelde woning prijs en een gemiddeld inkomen kan berekenen. Of woningen nu duurder worden door strengere normen of meer luxe en of door duurdere grond en of door lagere rente en of door iets anders, is van weinig belang, uiteindelijk betaal je wat een woning vandaag kost. Trouwens onze voeding is ook veranderd tegenover 30 of 40 jaar geleden, vandaag komt ons eten van over gans de wereld terwijl we vroeger meer lokaal verbouwde dingen aten.
Ons dieet is veranderd, maar je kan wel een representatieve korf van voedingsmiddelen samenstellen die hier al minstens 200 jaar frequent worden gegeten. Daarin zitten appels en brood, maar evengoed dingen als koffie, appelsienen of thee.
Soit, is maar een bedenking die ik me maakte. Waarschijnlijk zal huisvesting inderdaad duurder geworden zijn, zelfs als je zou kunnen corrigeren voor de toegenomen kwaliteit ervan (moet bijna, gelet op de stijgende bevolkingsdichtheid en steeds kleinere gezinnen die de vraag naar woningen opdrijven). Het verschil zal gewoon kleiner zijn dan het op het eerste zicht lijkt.
