chesini schreef: ↑27 februari 2026, 13:35 “”
Europa heeft de voorbije 50 jaar geen enkel nieuw bedrijf voortgebracht met een marktwaarde boven de honderd miljard euro (anno 2025).
“”

De Wever minimaliseert ASML (“”De Nederlandse chipmachinebouwer ASML zou kunnen gelden als de enige uitzondering””). De marktwaarde van ASML ligt anno 2025-2026 ergens tussen de €400 miljard en €550 miljard. Zonder ASML kan geen enkele moderne chip in de wereld (ook die van Nvidia of Apple) gemaakt worden. Het is de meest cruciale speler in de wereldwijde tech-oorlog.

Als er dan een speerpunt is, dan moet je die toch niet wegrelativeren maar juist naar voor schuiven.

ASML heeft vandaag zulk een hoge marktwaarde omdat het uniek is, van zodra de Chinezen ook dergelijke machines kunnen bouwen is het die positie kwijt en wees maar zeker dat het enkel een kwestie van tijd is eer China dergelijke machines bouwt en ze aan een fractie van de prijs in de markt zet.

Je kunt een welvaart staat niet bouwen op een of een paar bedrijven, je hebt een ganse basis met toeleveringen enz.. nodig en die moet je voortdurend moderniseren en aanpassen aan technische en maatschappelijke evoluties. Dat oude industrie verdwijnt is op zich niet erg indien er nieuwe voor in de plaats komt. Fossiel vrije hoogovens ipv steenkool gestookte, fossiel vrij kunststof ipv aardolie derivaten, EV ipv fossiele auto fabrieken enz... Probleem is dat die oude industrie wel verdwijnt maar dat er hier niet meer of veel te weinig geïnvesteerd wordt in de nieuwe opvolgers wegens loonkost, energiekost, regulities, perspectief, enz..

En met het verdwijnen die industriële basis zal de dienstensector eveneens klappen krijgen, een fors deel van de dienstensector werkt immers direct of indirect voor bedrijven, opslag, transport en handel.

JustSpike schreef: ↑27 februari 2026, 14:41

chesini schreef: ↑27 februari 2026, 13:35
De Wever minimaliseert ASML (“”De Nederlandse chipmachinebouwer ASML zou kunnen gelden als de enige uitzondering””). De marktwaarde van ASML ligt anno 2025-2026 ergens tussen de €400 miljard en €550 miljard. Zonder ASML kan geen enkele moderne chip in de wereld (ook die van Nvidia of Apple) gemaakt worden. Het is de meest cruciale speler in de wereldwijde tech-oorlog.

Als er dan een speerpunt is, dan moet je die toch niet wegrelativeren maar juist naar voor schuiven.

Ik raad aan dat je het boek Chip War van Chris Miller eens doorneemt. Er is een geopolitieke reden waarom ASML Europees is, maar die reden heeft weinig met Europa zelf te maken. AMSL is een Nederlands bedrijf, wat de tweede beste keuze was van de Amerikanen. (De eerste keuze was een Zwitsers bedrijf - Zwitserland is nog net iets onafhankelijker dan Nederland). Overigens is AMSL zelf ook weer afhankelijk van andere leveranciers voor de cruciale technologie in hun machines.

En trouwens, AMSL zal vroeg of laat zijn positie verliezen: https://medium.com/@ZombieCodeKill/chin ... 221b2a2c1a

Goed artikel over de svz mbt China. Dat boek zal ik doornemen.

ASML heeft wel een heel sterke positie. Het is een gans intens verweven netwerk. Met zeker belangrijke knopen: ASML, Carl Zeiss SMT, IMEC Leuven, ARM. IMEC onderzoekscentrum in Leuven is dé plek waar de hele wereldwijde chipindustrie samenkomt. ASML en IMEC hebben gezamenlijke testlabs waar ze nieuwe generaties machines (zoals High-NA EUV) testen voordat ze naar klanten gaan.

IMEC heeft heel sterke troeven.
Neutraliteit: omdat België geen eigen chip-gigant heeft (zoals de VS Intel heeft of Taiwan TSMC), vertrouwen alle bedrijven IMEC met hun intellectueel eigendom.
Ecosysteem: Bijna alle 600+ partners van IMEC zitten al decennia in de regio. Die diepe wortels en de enorme concentratie van talent zijn niet simpelweg te koop met bvb subsidies.
First-mover voorsprong: Imec begon in 1984, precies op hetzelfde moment als ASML. Die 40 jaar voorsprong in het verfijnen van het samenwerkingsmodel haal je niet in een paar jaar in.

Eerlijk gezegd zie ik China de kloof niet zomaar dichtrijden op korte termijn. Ondertussen weet Europa ook dat ze hier de wereldtop hebben en dat ze die positie moeten behouden.

Een voorbeeld van wat er allemaal uit Leuven voorkomt:
De weg van Silvar-Lisco (de eerste spin-off van IMEC) naar ARM laat precies zien hoe de vroege innovaties uit Leuven (IMEC/KU Leuven) de blauwdruk vormden voor de chips die nu in miljarden smartphones zitten. Hier is hoe die technologische "stamboom" in elkaar zit:

De Evolutie: van Leuven naar ARM.
Het succes van Silvar-Lisco leidde tot de oprichting van verschillende gespecialiseerde bedrijven in de jaren '90. De belangrijkste route liep via de verwerking van digitale signalen (DSP):
- EDC (European Development Center): Dit was een afdeling binnen Silvar-Lisco die zich richtte op zeer efficiënte chipontwerpen.
- Frontier Design: In 1996 werd deze groep verzelfstandigd. Zij maakten software (zoals de tool A|RT) waarmee ontwerpers complexe algoritmes direct konden omzetten in chip-hardware.
- Adelante Technologies: Frontier Design fuseerde in 2001 met een DSP-afdeling van Philips tot Adelante. Zij waren pioniers in "open" processorarchitecturen.
- ARM Acquisition: In 2003 kocht het Britse ARM Adelante Technologies op. ARM was destijds op zoek naar de beste manier om data-intensieve taken (zoals audio en video) efficiënt op mobiele processors te draaien.

In februari 2026 is de positie van ARM sterker dan ooit, maar bevindt het bedrijf zich ook op een cruciaal kantelpunt. Waar ARM voorheen vooral de "koning van de smartphone" was, zijn ze nu getransformeerd tot de motor van de AI-infrastructuur.

Hier is de actuele status van ARM in drie kernpunten:
1. Van Mobiel naar Data Centers (AI-boom)
De grootste verschuiving in 2026 is dat ARM's inkomsten uit datacenters die van smartphones beginnen in te halen.
Marktaandeel in de Cloud: In 2024 had ARM ongeveer 18% van de cloud-CPU-markt; nu, begin 2026, is dat gegroeid naar bijna 50%. Grote partijen als Amazon (Graviton), Google (Axion) en Microsoft ontwerpen hun eigen AI-chips op basis van ARM-architectuur omdat deze veel minder stroom verbruiken dan traditionele Intel-chips.
AI op het apparaat (Edge AI): Met de brede adoptie van de Armv9-architectuur (die specifiek voor AI-taken is ontworpen) int ARM nu veel hogere royalty's per verkochte chip (vaak het dubbele van de vorige generatie).

2. Financiële "Priced for Perfection"
Op de beurs (Nasdaq: ARM) is het bedrijf begin 2026 een absolute zwaargewicht, maar ook een punt van discussie voor beleggers.
Waardering: De marktwaarde schommelt rond de $150 miljard. Hoewel de omzet record na record breekt (ruim $4 miljard op jaarbasis), is de koers begin 2026 wat volatieler geworden. Beleggers zijn kritisch omdat de waardering (K/W-verhouding) erg hoog is; ARM moet blijven bewijzen dat ze de AI-hype kunnen omzetten in harde winst.
Royalty-machine: Het stabiele fundament blijft de "royalty-stroom". Er zitten inmiddels meer dan 300 miljard ARM-chips in apparaten wereldwijd, en voor bijna elke chip die ergens ter wereld wordt geactiveerd, rinkelt de kassa in Cambridge.

3. De Strategische Dreiging: RISC-V
De enige echte wolk aan de horizon in 2026 is de opkomst van RISC-V.
Open Source: Omdat ARM licentiekosten vraagt en onderhevig is aan exportbeperkingen (VS/VK), stappen steeds meer bedrijven (vooral in China, maar ook Qualcomm en Meta) deels over op RISC-V.
Reactie van ARM: ARM reageert hierop door hun ecosysteem "geslotener" en krachtiger te maken: ze verkopen nu vaker complete chip-ontwerpen (Compute Subsystems) in plaats van alleen de losse bouwstenen, waardoor het voor klanten makkelijker is om bij ARM te blijven dan over te stappen naar het nog onvolwassen RISC-V.

vrt heeft test gedaan van politici over hun kennis van btw in een filmpje van 15 minuten.
Ze kennen er geen kl....van.


https://www.bing.com/videos/riverview/r ... &FORM=VIRE

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 09:47

KleineSpaarder schreef: ↑27 februari 2026, 09:28 En vortex vraag je niet naar een bron?

Nee, want wat extreem-rechts beweert, is automatisch waar. Daar is geen bron voor nodig.

Ik ben zo rechts als NVA, dat ligt natuurlijk extreem ver van jouw extremistisch links maar het is nog ver genoeg van extreem rechts. Speciaal voor jou omdat het lezen van onze taal je nog niet te best lukt, hier een video bron

Zucht ....
Waarom moet dat nu toch telkens zo als extreem links bestempeld worden ?

Ik vraag me echt af waar dat toch van komt .
Telkenmale er een afwijkend standpunt / idee / mening / bedenking / ..... van wat NVA stelt door iemand geopperd wordt komen Vortex en -of VEGA als ultraloyale partijsoldaten aandraven met een repliek dat je "extreem links" zou zijn.

Echt vermoeiend.

KV schreef: ↑27 februari 2026, 17:12

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 09:47

Ik ben zo rechts als NVA, dat ligt natuurlijk extreem ver van jouw extremistisch links maar het is nog ver genoeg van extreem rechts. Speciaal voor jou omdat het lezen van onze taal je nog niet te best lukt, hier een video bron

Zucht ....
Waarom moet dat nu toch telkens zo als extreem links bestempeld worden ?

Ik vraag me echt af waar dat toch van komt .
Telkenmale er een afwijkend standpunt / idee / mening / bedenking / ..... van wat NVA stelt door iemand geopperd wordt komen Vortex en -of VEGA als ultraloyale partijsoldaten aandraven met een repliek dat je "extreem links" zou zijn.

Echt vermoeiend.

ZUCHT … x2

Waarom stel je de opmerking van KleineSpaarder over extreem-rechts niet in vraag?
Vortex heeft enkel op KleineSpaarder zijn insinuaties over extreem-rechts gereageerd.
En sinds wanneer is N-VA trouwens extreem-rechts?

KV schreef: ↑27 februari 2026, 17:12

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 09:47

Ik ben zo rechts als NVA, dat ligt natuurlijk extreem ver van jouw extremistisch links maar het is nog ver genoeg van extreem rechts. Speciaal voor jou omdat het lezen van onze taal je nog niet te best lukt, hier een video bron

Zucht ....
Waarom moet dat nu toch telkens zo als extreem links bestempeld worden ?

Ik vraag me echt af waar dat toch van komt .

Je vraagt je blijkbaar niet af waarom die kleine spaarder mij hierboven extreem rechts noemt terwijl stilaan iedereen wel weet dat ik pro NVA en dus centrumrechts ben. Maar heb je buiten deze zinloze en alweer totaal off-topic bijdrage nog iets inhoudelijk te vertellen?

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 17:36

KV schreef: ↑27 februari 2026, 17:12

Zucht ....
Waarom moet dat nu toch telkens zo als extreem links bestempeld worden ?

Ik vraag me echt af waar dat toch van komt .

Je vraagt je blijkbaar niet af waarom die kleine spaarder mij hierboven extreem rechts noemt terwijl stilaan iedereen wel weet dat ik pro NVA en dus centrumrechts ben.

Ga je daar nu echt verongelijkt over doen
dagelijks neem je de woorden extreem links in de mond jegens personen die een kritische bedenkingen hebben over NVA-beleid.

En als KleineSpaarder je extreem rechts noemt (wat ik trouwens onterecht vind omwille we je NVA-signatuur kennen) , dan zouden we dat moeten aankaarten of hekelen ofzo
Begin zelf eens het goede voorbeeld te geven

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 17:36 Maar heb je buiten deze zinloze en alweer totaal off-topic bijdrage nog iets inhoudelijk te vertellen?

Minstens even zinloos als iedereen hier dagelijks voor extreem links liggen beschimpen

KV schreef: ↑27 februari 2026, 18:14
Ga je daar nu echt verongelijkt over doen

Helemaal niet, ik ben niet diegene die daarover gaat lopen neuten, je krijgt van mij natuurlijk wel een gepaste repliek terug. Maar het is duidelijk dat jij er wel verongelijkt over bent, misschien dan zelf eens wat meer op inhoud posten en niet enkel dergelijk ad hominem geleuter.

BTW; ik vraag mij af waarom er zoveel schaamte is om zich als extreem links of rechts te uiten, zijn er dan echt zo weinig kiezers die er open voor durven uitkomen dat ze voor PVDA of VB stemmen?

JustSpike schreef: ↑27 februari 2026, 14:41

chesini schreef: ↑27 februari 2026, 13:35

Ik raad aan dat je het boek Chip War van Chris Miller eens doorneemt. Er is een geopolitieke reden waarom ASML Europees is, maar die reden heeft weinig met Europa zelf te maken. AMSL is een Nederlands bedrijf, wat de tweede beste keuze was van de Amerikanen. (De eerste keuze was een Zwitsers bedrijf - Zwitserland is nog net iets onafhankelijker dan Nederland). Overigens is AMSL zelf ook weer afhankelijk van andere leveranciers voor de cruciale technologie in hun machines.

Chip War: The Fight for the World's Most Critical Technology is besteld. ISBN: 9781398557352. Publication Date: 2026. 480blz. Is een recente update.

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 18:34

KV schreef: ↑27 februari 2026, 18:14
Ga je daar nu echt verongelijkt over doen

Helemaal niet, ik ben niet diegene die daarover gaat lopen neuten, je krijgt van mij natuurlijk wel een gepaste repliek terug. Maar het is duidelijk dat jij er wel verongelijkt over bent, misschien dan zelf eens wat meer op inhoud posten en niet enkel dergelijk ad hominem geleuter.

BTW; ik vraag mij af waarom er zoveel schaamte is om zich als extreem links of rechts te uiten, zijn er dan echt zo weinig kiezers die er open voor durven uitkomen dat ze voor PVDA of VB stemmen?

Dat is het hem nu net
Mensen uiten zich daar niet toe. jij classificeert hen daartoe. Puur en alleen al er een kritische noot over een bepaald onderwerp aanwezig is als NVA er niet goed uitkomt.

KV schreef: ↑27 februari 2026, 22:09

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 18:34

Helemaal niet, ik ben niet diegene die daarover gaat lopen neuten, je krijgt van mij natuurlijk wel een gepaste repliek terug. Maar het is duidelijk dat jij er wel verongelijkt over bent, misschien dan zelf eens wat meer op inhoud posten en niet enkel dergelijk ad hominem geleuter.

BTW; ik vraag mij af waarom er zoveel schaamte is om zich als extreem links of rechts te uiten, zijn er dan echt zo weinig kiezers die er open voor durven uitkomen dat ze voor PVDA of VB stemmen?

Dat is het hem nu net
Mensen uiten zich daar niet toe. jij classificeert hen daartoe. Puur en alleen al er een kritische nood over een bepaald onderwerp aanwezig is als NVA er niet goed uitkomt.

Een kritische nood of een kritische noot … een wereld van verschil LOL

Genoeg gelachen, er is een groot verschil tussen een kritische noot posten of continu enkel en alleen maar negatieve commentaar geven op 1 partij en die partij voor alles wat slecht gaat verantwoordelijk stellen

VincentVega schreef: ↑27 februari 2026, 23:04

KV schreef: ↑27 februari 2026, 22:09

Dat is het hem nu net
Mensen uiten zich daar niet toe. jij classificeert hen daartoe. Puur en alleen al er een kritische nood over een bepaald onderwerp aanwezig is als NVA er niet goed uitkomt.

Een kritische nood of een kritische noot … een wereld van verschil LOL

Genoeg gelachen, er is een groot verschil tussen een kritische noot posten of continu enkel en alleen maar negatieve commentaar geven op 1 partij en die partij voor alles wat slecht gaat verantwoordelijk stellen

Zoals we u hier al jaren horen doen voor wat betreft Sossen en PS

KV schreef: ↑27 februari 2026, 23:10

VincentVega schreef: ↑27 februari 2026, 23:04
Een kritische nood of een kritische noot … een wereld van verschil LOL

Genoeg gelachen, er is een groot verschil tussen een kritische noot posten of continu enkel en alleen maar negatieve commentaar geven op 1 partij en die partij voor alles wat slecht gaat verantwoordelijk stellen

Zoals we u hier al jaren horen doen voor wat betreft Sossen en PS

Ik beweer niet “enkel een kritische noot te posten”. Dat was jij, broer …

En je vergeet ook nog Groen en PVDA in het lijstje te vermelden. Al hebben die laatsten nog nooit enige verantwoordelijkheid opgenomen. Gelukkig maar …

Maar een kritische nooT mag altijd, broer.
Ook voor wat de N-VA doet. Ikzelf ben het bijvoorbeeld niet eens met de huidige regeling i.v.m. flexi-jobs …

KV schreef: ↑27 februari 2026, 22:09

vortex schreef: ↑27 februari 2026, 18:34
BTW; ik vraag mij af waarom er zoveel schaamte is om zich als extreem links of rechts te uiten, zijn er dan echt zo weinig kiezers die er open voor durven uitkomen dat ze voor PVDA of VB stemmen?

Dat is het hem nu net
Mensen uiten zich daar niet toe. jij classificeert hen daartoe. Puur en alleen al er een kritische noot over een bepaald onderwerp aanwezig is als NVA er niet goed uitkomt.

Je ziet dat alweer verkeerd, het is niet omdat ze kritiek op rechts leveren maar omwille van hun PVDA discours dat ze neerpennen. Maar goed, ik begrijp hieruit dat je niet geassocieerd wil worden met het extreem linkse PVDA en wellicht ook niet met het extreem rechtse VB? Je politieke voorkeur zit dus met andere woorden in deze Arizona regering (of is weinig waarschijnlijk groen of liberaal)? Gezien je enkel maar kritiek op deze regering hebt, er niks goed aan vind, zou je bij volgende verkiezingen misschien toch beter op het extreem linkse PVDA stemmen, dat past je echt veel beter. Die hebben ook op alles kritiek zonder enig alternatief, tenzij hun afgunst mantra "de rijken moeten betalen".

over welvaart (ISBN 9789496499553). Hfdst. Uitdijende Staat.

“”
Wij hadden toen een positief primair saldo – het verschil tussen inkomsten en uitgaven, exclusief rentelasten – van 6,5 procent van het bbp. Bijna 4 procent werd echter opgesoupeerd onder de regeringen Verhofstadt, als politieke prijs voor het liberale premierschap aan de PS. De regering De Croo herhaalde helaas deze misstap.
“”

De bewering dat het primair overschot de "prijs voor het premierschap" was, suggereert dat de liberalen gegijzeld werden. In werkelijkheid hebben alle regeringspartijen destijds ingestemd met een beleid waarbij consumptie en lastenverlagingen belangrijker werden gevonden dan het behouden van een gigantisch primair overschot.

1. Regeringen-Verhofstadt (1999–2007)
Onder Verhofstadt werd het enorme overschot vooral gebruikt voor fiscale hervormingen en het "belonen" van de burger na de zware besparingen van de jaren '90.
• De Grote Fiscale Hervorming (2001): Dit was de absolute slokop. De hoogste belastingschijven werden verlaagd en de belastingvrije som werd verhoogd.
Impact: Een structurele daling van de overheidsinkomsten met circa €3 tot €4 miljard per jaar (in toenmalige euro's).
• Afschaffing van de Crisisbelasting: De aanvullende crisisbijdrage (3%) die onder Dehaene was ingevoerd, werd uitgefaseerd.
• Sociale Correcties: Er werd fors geïnvesteerd in de gezondheidszorg (de groeinorm van 4,5% bovenop de inflatie) en het optrekken van de laagste pensioenen.
• Eenmalige operaties (De "Trucs"): Om de begroting op papier in evenwicht te houden terwijl het primair saldo daalde, werden eenmalige inkomsten gezocht, zoals de verkoop van overheidsgebouwen (die we daarna duur terug huren) en de overname van het pensioenfonds van Belgacom (wat op korte termijn cash opleverde, maar op lange termijn een enorme verplichting creëerde).

2. Regering-De Croo (2020–2024)
Bij De Croo verslechterde het saldo niet zozeer door minder belastingen, maar door explosief stijgende uitgaven in een crisiscontext.
• Sociale Energietarieven & Accijnskortingen: Om de energiecrisis (2022) te bezweren, werd het sociaal tarief massaal uitgebreid en de btw op gas en elektriciteit verlaagd naar 6%. Impact: Een miljardenkost die het primair tekort diep in het rood duwde.
• De Automatische Indexering: Door de recordinflatie stegen de ambtenarenwedden en sociale uitkeringen in sneltempo. Hoewel dit wettelijk verankerd is, zorgde het voor een enorme extra druk op de overheidsuitgaven (tientallen miljarden euro's extra op enkele jaren tijd).
• Vergrijzingskosten (Structureel): Onder deze regering bereikte de instroom van babyboomers in het pensioensysteem een piek. Zonder diepgaande pensioenhervorming stijgen deze kosten elk jaar met ongeveer €1 tot €2 miljard extra.
• Minimumpensioenen: De verhoging van het minimumpensioen naar €1.500 netto was een breekpunt voor de PS en werd uitgevoerd, wat de structurele uitgaven verder verhoogde.

De Croo kreeg te maken met de nasleep van de coronacrisis, de energiecrisis en de oorlog in Oekraïne.

“”
Wie onze welvaartstaat wil redden, moet dus op twee fronten werken: enerzijds de welvaartsgroei opnieuw aanwakkeren, anderzijds de overheid op dieet zetten en efficiënter laten werken. Dat laatste wordt beleidsmakers echter steeds moeilijker gemaakt. Niet alleen door een versnipperd politiek landschap met steeds kleinere partijen of onze complexe staatstructuur, maar ook door het slinkende juridische speelveld waarin de uitvoerende en de wetgevende macht zich nog mag bewegen.
””

De stelling van De Wever is een klassiek voorbeeld van politieke framing. Hij benoemt een reëel probleem (inefficiëntie door complexiteit), maar verzwijgt dat zijn eigen communautaire agenda de drijfveer is achter diezelfde complexiteit. De kiezer moet beslissen of "nóg meer staatshervorming" de oplossing is voor de rompslomp, of juist de oorzaak zal zijn van een volgende laag vet op de Belgische lasagne.

Er zit een enorme dosis ironie in deze uitspraak. Politici zijn immers de architecten van hun eigen gevangenis. Als de wetgevende macht vindt dat haar speelveld te klein is, dan is dat omdat zij die wetten, verdragen en structuren zelf heeft goedgekeurd.

1. De paradox van de "Slinkende Juridische Speelruimte"
De Wever klaagt vaak dat rechters (zoals het Grondwettelijk Hof of de Raad van State) op de stoel van de politicus gaan zitten. Maar:
• Wie heeft die hoven opgericht? De wetgever zelf, om de grondrechten van de burger te beschermen tegen diezelfde overheid.
• Internationale Verdragen: Politici (ook van de N-VA in de federale regering-Michel) hebben verdragen zoals het EVRM of Europese klimaatdoelen ondertekend. Wanneer een rechter de overheid nu dwingt die regels na te leven, noemt De Wever dat "juridisch activisme". Noem het simpelweg "de wet toepassen die de politici zelf hebben gemaakt".

2. De Staatstructuur: Een zelfgemaakt doolhof
De N-VA is een motor achter de decentralisatie.
• Het argument van De Wever: Hij stelt dat de huidige complexiteit een "halfbakken" resultaat is van de traditionele partijen die de staatshervormingen altijd net niet ver genoeg lieten gaan.
• De realiteit: Elke staatshervorming (waar de N-VA vaak de motor van was door de druk op de ketel te houden) heeft geleid tot méér kabinetten, méér administraties en méér overlappende bevoegdheden. Het is inderdaad een beetje als een architect die klaagt dat een huis onbewoonbaar is, terwijl hij zelf de muren scheef heeft getrokken.

3. De Versnippering: De kiezer of de partij?
De Wever wijst naar de "steeds kleinere partijen".
• De ironie: De opkomst van de N-VA zelf heeft bijgedragen aan de versnippering van het klassieke driepartijenlandschap (CVP, PVV, BSP).
• Kiesdrempels en partijfinanciering: Politici hebben zelf het systeem van partijfinanciering en de kiesdrempels bepaald. Dat het nu moeilijk is om coalities te vormen, is het resultaat van een electoraal systeem dat zij in stand houden.

Waarom zegt hij dit dan allemaal?
Het is een klassieke vorm van "externalisatie":
1. Slachtofferschap: Door de schuld te geven aan de "structuur" of "de rechters", hoeft hij niet uit te leggen waarom hervormingen ook onder zijn bewind (bijv. in de regering-Michel) moeizaam verliepen.
2. Mandaat voor méér: Door te zeggen dat het speelveld "slinkt", bouwt hij een argument op voor een radicale breuk (confederalisme). Zijn boodschap is: "Het huidige systeem is kapot, we kunnen het niet meer repareren, we moeten het hertekenen."

“”
De zuilen van onze welvaartstaat (ouderenzorg, ziekenzorg, armenzorg) moeten worden afgeslankt door het misbruik eraf te beitelen.
“”

De Wever heeft het over 3 zuilen. Hij vergeet steevast een vierde zware zuil: de overheid! Hij vergeet een olifant in de kamer. Hoeveel zou hij van deze zuil wel niet kunnen afbeitelen?
Terwijl De Wever de focus legt op de burger die een uitkering ontvangt, blijft het enorme overheidsapparaat zelf – de machine die alles moet aansturen – vaak buiten schot in zijn "drie zuilen"-verhaal.
België heeft een van de hoogste overheidsuitgaven ter wereld (ongeveer 55% van het bbp). Een aanzienlijk deel daarvan gaat niet naar de burger, maar naar de werking van de overheid zelf.

Waarom "vergeet" De Wever deze zuil?
Het is opvallend dat de N-VA hier een dubbele houding aanneemt:
1. De ideologische blokkade: De N-VA is een machtspartij geworden. In Vlaanderen leiden ze de administratie al 20 jaar. "Afbeitelen" bij de overheid betekent ook snoeien in de administraties die zij zelf hebben opgebouwd of aangestuurd (zoals de Vlaamse administratie, die onder hun bewind fors gegroeid is).
2. Het communautaire argument: De Wever zal zeggen dat de federale overheid de "vetklep" is, maar dat hij de Vlaamse overheid nodig heeft om "sterk" te staan. Hij wil de overheid dus niet per se kleiner, hij wil ze vooral Vlaamser.
3. De focus op "activering": Politiek gezien scoort het beter bij zijn achterban om te spreken over "profiteurs" in de sociale zekerheid dan over het ontslaan van ambtenaren of het afschaffen van provincies (wat ook politieke postjes kost).

Wanneer we spreken over mensen die afhankelijk zijn van een overheidssalaris, moeten we een onderscheid maken tussen de directe ambtenaren en de indirecte tewerkstelling.
1. Directe tewerkstelling (De "echte" ambtenaren)
Dit zijn de mensen die direct op de loonlijst van een overheid (federaal, regionaal, lokaal) staan.
• Volgens de officiële cijfers van de RSZ en de Nationale Bank gaat het om ongeveer 800.000 à 850.000 personen.
• Dat is ongeveer 18% à 19% van de totale werkende bevolking. Dit omvat onderwijs, politie, leger, maar ook alle administratieve diensten.

2. De "Grijze Zone" (Gesubsidieerde sector)
Hier wordt het cijfer pas echt indrukwekkend. Er is een enorme groep mensen die strikt genomen voor een privé-instelling of vzw werkt, maar wiens loon voor 80% tot 100% door de belastingbetaler wordt betaald.
• Denk aan: de zorgsector (ziekenhuizen), de non-profit, beschutte werkplaatsen, en de enorme sector van de dienstencheques.
• Als je deze "gesubsidieerde contractuelen" en de non-profit meetelt, kom je volgens analisten als Van Craynest uit op een totaal van ruim 1,1 tot 1,2 miljoen mensen.

3. Indirecte tewerkstelling (De leveranciers)
Dit zijn mensen in de privésector die werken voor bedrijven die bijna uitsluitend voor de overheid opdrachten uitvoeren (wegenbouw, IT-consultants voor de overheid, bewakingsfirma's).
• Schattingen van de Nationale Bank suggereren dat dit nog eens honderdduizenden banen zijn.

Het totale plaatje: De "Olifant" in cijfers.
Als je de optelsom maakt van iedereen die voor zijn inkomen direct of indirect afhankelijk is van de staatskas, kom je aan hallucinante cijfers:
Directe ambtenaren.......................................820.000
Gezondheidszorg & Welzijn (gesubsidieerd)...........450.000
Andere gesubsidieerden (o.a. dienstencheques).....150.000
TOTAAL "Betaald door de staat" 1,420 miljoen.

Dit betekent dat bijna 1 op de 3 werkenden betaald wordt met belastinggeld.
De "olifant" is dus zo groot dat:
1. De private sector (de "motor") steeds kleiner wordt ten opzichte van de groep die zij moet financieren.
2. Politieke moed ontbreekt: Geen enkele partij (ook N-VA niet) wil graag 1,4 miljoen kiezers tegen zich in het harnas jagen door te zeggen dat hun sector moet "afslanken".
3. Vlaanderen vs. Wallonië: Hoewel de roep om afslanking vaak uit Vlaanderen komt, is ook de Vlaamse overheid onder de N-VA de afgelopen 15 jaar qua personeelsbestand fors gegroeid (vooral in de eigen administratie en agentschappen).

Conclusie: De stelling van De Wever over de "drie zuilen" van de sociale zekerheid is politiek veel veiliger dan praten over deze vierde zuil. Want bij die vierde zuil kijken politici – inclusief hijzelf – recht in de spiegel van hun eigen bestuurlijke apparaat.

De conclusie is ook dat De Wever voor het afbeitelen het principe van de zekeringenkast toepast. Eerst de kleine zekeringen laten springen (werklozen, zieken, armen, gepensioneerden) en pas dan de dikke hoofdzekeringen (waaronder de overheid zelf). Zo is het makkelijk.

1. De Kleine Zekeringen: Makkelijke doelwitten.
Mensen in de sociale zekerheid (werklozen, langdurig zieken, leefloners) hebben politiek gezien de minste macht.
• Geen lobby: Ze hebben geen machtige vakbonden of belangengroepen die de Wetstraat kunnen platleggen (in tegenstelling tot ambtenaren of de medische sector).
• Narratief: Het is electoraal makkelijk om een verhaal te vertellen over "activering" en "eigen verantwoordelijkheid". Het frame van de "profiteur" werkt goed bij de werkende middenklasse.
• Beitelwerk: Door hier te "beitelen", toon je aan de kiezer dat je "streng" bent voor de begroting, zonder dat je je eigen machtsbasis direct aanvalt.

2. De Hoofdzekering: De Overheid als onaantastbaar blok
De overheid (en de ruim 1,5 miljoen mensen die ervan afhangen) is de dikke hoofdzekering. Als je daar te hard aan trekt, valt het hele systeem (en de politieke stabiliteit) uit.
• Zelfbehoud: De overheid, dat is de politiek zelf. De kabinetten, de agentschappen waar partijgenoten benoemd zijn, de structuren die de macht van een minister legitimeren.
• De Vlaamse Paradox: De N-VA klaagt over de federale overheid, maar heeft de Vlaamse overheid de afgelopen 20 jaar laten aanzwellen tot een enorm apparaat. Het aantal ambtenaren en consultants bij de Vlaamse overheid is onder hun bewind niet geslonken, maar gegroeid.
• Indirecte kiezers: Veel N-VA-kiezers werken zelf in die "vierde zuil" (onderwijs, zorg, lokale besturen). Aan die zekering komen is politieke zelfmoord.

3. Waarom de volgorde ertoe doet.
Door eerst de kleine zekeringen te laten springen, creëert een politicus budgettaire ademruimte zonder de structuur van de macht te veranderen.
• Als je de overheid écht efficiënt zou maken (de hoofdzekering herbedraden), zou je de staat fundamenteel moeten hertekenen: provincies afschaffen, het aantal parlementen halveren, de senaat opdoeken, en de duizenden vzw’s en adviesraden saneren.
• Dat proces is traag, juridisch aartsmoeilijk en stuit op verzet van álle andere partijen die ook hun postjes hebben in die structuren.

De Wever zoekt de weg van de minste weerstand. Door de focus te verleggen naar "misbruik in de sociale zekerheid", hoeft men niet te praten over de structurele inefficiëntie van het Belgische (en Vlaamse) overheidsmodel. Het "makkelijke" aan deze strategie is dat je de burger (de werkloze of de gepensioneerde) tot probleem verklaart, in plaats van de machine die de burger moet dienen.

over welvaart (ISBN 9789496499553) is niet Het Grijze Boekje maar Het Gele Boekje.